Η Παναγία, Madre della Consolazione

Μέσα σε χρυσό κάμπο εικονίζεται η Παναγία ημίσω­μη, δεξιοκρατούσα, στον γνωστό ιταλοκρητικό τύπο της Madre della Consolazione (Μήτηρ Παραμυ­θίας), ο οποίος παγιώνεται στην Κρήτη το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα. Φορεί βαθυκύανο χιτώνα και βυσσινί μαφόριο που πορπώνεται κατά τον δυτικό τρόπο μπροστά στον λαιμό με στρογγυλή χρυσή πόρπη, αφήνοντάς τον ακάλυπτο. Η παρυφή του μα­φορίου κοσμείται με πλούσιο χρυσοκέντημα από ψευδοκουφικά στοιχεία, ενώ στο μέτωπο και στους ώμους με τρία χρυσά αστέρια (ορατά μόνον τα δύο) της βυζαντινής παραδόσεως, που συμβολίζουν την αγνεία της Θεοτόκου. Κάτω από το ραφόριο, γύρω από το κεφάλι, διακρίνεται λεπτός διαφανής πέ­πλος. Στρέφει ελαφρά προς το παιδί που υποβαστά­ζει στην αγκαλιά της και ακουμπά απαλά το αριστε­ρό της χέρι στο γόνατό του.

Ο Χριστός γυρίζει το κεφάλι προς το δεξιό χέρι με το οποίο ευλογεί και κρατεί με το αριστερό τη χρυσή ένσταυρη σφαίρα του κόσμου. Επάνω από λευκό χιτώνα, που διακρίνεται στον δεξιό του βρα­χίονα, φορεί δυτικού τύπου βαθυκύανο «υποκάμισο» με πλούσιο χρυσοκέντημα και πορτοκαλί ιμάτιο με χρυσοκονδυλιές.
Η έξοχης τέχνης εικόνα διακρίνεται για την ευ­γένεια του ήθους και τη λεπταίσθητη εκτέλεσή της. Χαρακτηριστικά του εικονογραφικού της τύπου εί­ναι ο δυτικός τρόπος πορπώσεως του μαφορίου, τα ψευδοκουφικά χρυσοκεντήματα στην παρυφή του, ο αντιθετικός τρόπος με τον οποίο κάθεται το παιδί, η χρυσή σφαίρα που κρατεί, το δυτικού τύπου υποκά­μισό του και κυρίως τα έντονα υστερογοτθικά στοι­χεία της ζωγραφικής, όπως η πτυχολογία του μαφο­ρίου ο διαφανής λευκός πέπλος και τα σχεδόν σχι­στά, αμυγδαλωτά μάτια της Παναγίας.

Το ξυλόγλυπτο μπαρόκ πλαίσιο φαίνεται ότι κατασκευάσθηκε στη Βενετία ή την Επτάνησο ειδι­κά για την εικόνα αυτή. Έχει πλούσιο έξεργο και διάτρητο διάκοσμο από ελισσόμενα φύλλα και καρπούς, ανάμεσα στα οποία περνά μία ταινία. Πέ­ντε σχεδόν ολόγλυφα αγγελάκια (δύο στην άνω και από ένα στις άλλες πλευρές) κάθονται στους βλαστούς. Ταινία, καρποί και αγγελάκια είναι μαύ­ρα, τα φύλλα χρυσά.

Περισσότερα