Κάλυκας θυμιατηρίου

Σώζεται μόνον το κάτω, καλυκόμορφο τμήμα του θυμιατηρίου, όπου τοποθετούσαν τα κάρβουνα και το λιβάνι. Είναι χυτό, σε σχήμα δισκοπότηρου με χαμηλή βάση και σώζει ακόμη ίχνη επιχρυσώσεως. Στην Περιφέρεια του χείλους του τρία όρθια φυλλόσχημα εξάρματα με κυκλικές οπές από όπου περνούσαν οι χαμένες σήμερα αλυσίδες του.

Δύο επάλληλες ταινίες με κληματίδες, ανάμεσα σε απλά κυμάτια, διαμορφώνουν το χείλος του. Η ανώτερη είναι εγχάρακτη, η κατώτερη ανάγλυφη. Το κύριο σώμα του σφαιροειδούς κάλυκα καταλαμβάνει μια πλατιά ζώνη με ανάγλυφες σκηνές από την Καινή Διαθήκη σε συνεχή ζωφόρο χωρίς διαχωρισμό ανάμεσά τους. Εικονίζονται ο Ευαγγελισμός, η Προσκύνηση των Μάγων, η Βαϊοφόρος, η Σταύρωση, οι Μυροφόροι παρά το Μνήμα (η Ανάσταση) και η Ανάληψη. Κάτω από τη ζώνη αυτή εικονίζονται, μέσα σε στηθάρια, οι δώδεκα απόστολοι και άγγελοι.

Η εμφάνιση του τύπου αυτού θυμιατηρίων τοποθετείται στον 6ο-7ο αιώνα. Μέχρι σήμερα είναι γνωστά στην έρευνα περί τα εκατό παρόμοια θυμιατήρια, με επιμέρους διαφορές στο μέγεθος, τον αριθμό των σκηνών, την απόδοση των μορφών και τα διακοσμητικά θέματα.

Κ. Σκαμπαβίας